The Role of Islamic Lifestyle in Predicting Procrastination and Job Stress Among Nurses in Qaen City

Document Type : Original Article

Authors

1 Instructor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran

2 M.A. in Psychology and Education of Exceptional Children, Islamic Azad University, Qayenat

3 Bachelor of General Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran

10.30473/jpsy.2026.76481.1101

Abstract

In today's world, the nursing profession, as one of the main pillars of the healthcare system, faces numerous psychological challenges, including job stress and maladaptive behaviors such as procrastination. These factors not only affect nurses' mental health but may also negatively influence the quality of patient care and the safety of healthcare services. The present study conducted with the aim of determining the role of Islamic lifestyle in predicting procrastination and job stress among nurses in Qaen city. The present research method was descriptive-correlational. The statistical population included all nurses in Qaen city, from whom 150 people selected using the convenience sampling method. Data collected using questionnaires of the Kaviani Islamic Lifestyle (2009), Tuckman Procrastination (1991), and HSE Job Stress (1990). Data analyzed using linear regression analysis with SPSS version 23. The results of the linear regression test in nurses showed that the Islamic lifestyle has a role in procrastination (β= -0/338, sig= 0/001). Furthermore, the results of the linear regression test showed that the Islamic lifestyle has a role in job stress (β= -0/299, sig= 0/003). Given that nurses' mental health and reduced job stress are related to the quality of their performance in patient care, if nurses have an Islamic lifestyle, the work environment may be less stressful for them and ensure their own and their patients' mental health.

Keywords


احمدی، محمدرضا؛ حسینی‌مطلق، مهدی و هراتیان، عباس (1394). رابطه پای‌بندی به سبک زندگی اسلامی با افسردگی و اضطراب. دوفصلنامه پژوهشنامه سبک زندگی، 1(1)، 31-45.
آزادمرزآبادی، اسفندیار و غلامی فشارکی، محمد (1389). بررسی اعتبار و روایی استرس شغلی HSE. مجله علوم رفتاری، 4(4)، 291-297.
آمره‌ئی برچلویی، شهلا؛ خوش‌کنش، ابوالقاسم و فلاح‌زاده، هاجر (1400). پیش‌بینی دلزدگی زناشویی زوجین بر اساس اهمال کاری و سبک زندگی. فصلنامه مطالعات زنان و خانواده، 9(3)، 129-155.
باباپور جلیل، زینالی شیرین، عظیمی فاطمه، چاووشی سید هادی (۱۳۹۸). اثر بخشی درمان شناختی رفتاری بر کیفیت زندگی، اضطراب و خستگی روانی پرستاران بخش سرطان: یک مطالعه کارآزمایی بالینی. آموزش پرستاری، ۸(۴)، 26-32. 
بادله شموشکی، محمدتقی؛ صالحی یانسری، زینب؛ باقرزاده سارا (1400). رابطۀ ذهن‌آگاهی با استرس شغلی پرستاران. فصلنامه علمی تخصصی طب کار، 13(1)، 53-61. 
چین‌آوه، محبوبه و ارجمند، الهام (1396). مقایسه اضطراب، افسردگی و اهمال کاری در پرستاران بیمارستان‌های روانپزشکی و عمومی. فصلنامه مدیریت ارتقای سلامت، 6(4)، 1-7.
حسن‌نژاد نجاری، طناز و نجارپور استادی، سعید (1399). بررسی رابطه بین سبک زندگی اسلامی و سلامت روان با استرس شغلی پرستاران بیمارستان ولیعصر (عج) تبریز. چهارمین کنگره ملی دوسالانه روان‌شناسی صنعتی و سازمانی، اهواز.
حسین‌ثابت، فریده و رضازاده، زهرا (1398). پیش‌بینی سلامت عمومی، بر اساس سبک زندگی اسلامی و استرس ادراک شده در دانشجویان کارشناسی رشته روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی تهران. دو فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشنامه سبک زندگی، 5(8)، 51-66.
حیدری، صغری (1393). بررسی رابطه سبک زندگی اسلامی با رضایت شغلی و استرس شغلی در معلمان دبیرستان‌های شهر بندر عباس. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه هرمزگان.
خطیبی، حسین و ساجدی، ابوالفضل (1392). مروری بر شاخص‌های سبک زندگی. ماهنامه معرفت، شماره 2، 25-13.
دلاور، علی (1385). روشهای تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی. تهران: انتشارات پیام نور.
رفیعی، سیما؛ کیائی، محمدزکریا؛ صادقی، پژمان و رحمتی، زهرا (1398).نقش سلامت معنوی بر استرس شغلی پرستاران یک مطالعه مقطعی در بیمارستان آموزشی شهر قزوین. فصلنامه بیمارستان، 18(1)، 33-41.
سلطانی، مریم؛ فرهادی، هادی؛ منشئی، غلامرضا و مهداد، علی (1402). اثربخشی درمان مواجهه با واقعیت مجازی و مقایسه اثربخشی آن با کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر استرس شغلی و مؤلفه‌های آن در کارکنان دارای استرس شغلی. طب کار، 15(3)، 53-66.
سلم‌آبادی، مجتبی؛ اسماعیلی، معصومه؛ مهدی‌زاده، ایرج و یوسفی‌نژاد، احمد (1394). نقش سبک زندگی اسلامی و منبع کنترل در پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی کارکنان بیمارستان بوعلی قزوین. دانشگاه علوم پزشکی بابل. نشریه اسلام و سلامت، 1(4)، 56-49. 
شریعتی، صدرالدین (1392). درآمدی بر سبک زندگی اسلامی در آیات و روایات. فصل‌نامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 4(13)، 1-10.
شریفی، احمدحسین (1391). اخلاق و سبک زندگی اسلام،  قم: دفتر نشر معارف.
صداقت، زهرا و نجات، حمید (1395). رابطه بین هوش معنوی با اهمال کاری کارکنان. قوچان، چهارمین همایش ملی مشاوره و سلامت روان.
صداقتی، فضه؛ عباسی، ملیحه و کلبادی‌نژاد، نادیا (1403). ارتباط سلامت معنوی و مقابله مذهبی با استرس شغلی پرستاران شاغل در بیمارستان شهدای شهر بندرگز در سال ۱۴۰۲. مجله پرستاری و مامایی، 22(2)، 161-169.
طغیانی، محمد؛ کجباف، محمدباقر و بهرام‌پور، مهدی (1392). رابطه سبک زندگی اسلامی با نگرش‌های ناکارآمد در دانشجویان. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 4(4)، 35-46. 
فخارزاده، سعید (1401). بررسی رابطه میان معنویت در محیط کار با اهمال‌کاری سازمانی با نقش میانجی تعهد شغلی (مطالعه موردی: کارکنان سازمان صدا و سیما). شیروان، چهاردهمین همایش ملی علمی پژوهشی روان‌شناسی و علوم تربیتی.
قلعه‌ای، علیرضا؛ مهاجران، بهناز؛ محمودزاده، محمد (1394). رابطۀ بین هوش معنوی با سلامت روان و استرس شغلی در پرستاران بیمارستان امام خمینی (ره) شهرستان مهاباد. مجله مراقبت پرستاری و مامایی ابن‌سینا، 23(4)، 21-14.  
کاظمی، مصطفی؛ فیاضی، مرجان و کاوه، منیژه (1389). بررسی میزان تعلل و عوامل مؤثر برآن در بین مدیران و کارکنان دانشگاه. پژوهشنامه مدیریت تحول، 2(4)، 20-34.
کاویانی، محمد (1388). طرح نظریه سبک زندگی اسلامی بر اساس دیدگاه اسلام و ساخت آزمون سبک زندگی اسلامی و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی آن. پایان‌نامه دکتری روان‌شناسی عمومی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان.
محمدزاده، سمیه (1388). رابطه منبع کنترل، اهمال‌کاری و اضطراب امتحان دانشجویان دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز. پایان نامه کارشناسی ارشد واحد تهران مرکز.
محمدی، هیوا و عبدی، مجید (1397). مقایسه اهمال‌کاری زناشویی و دلزدگی زناشویی در بین زنان شاغل و زنان خانه‌دار شهر بانه. دانشگاه شیراز، همایش ملی روان‌شناسی و سلامت با محوریت خانواده و زندگی سالم.
مرحمتی، زهرا و یوسفی، فریده (1395). رابطه ابعاد سبک زندگی اسلامی با بهزیستی روان‌شناختی در دانشجویان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(3)، 329-346. 
مصباح یزدی، محمدتقی (1392). اولویت تحقق سبک زندگی اسلامی. نشریه معرفت، ش 22، 14-5. 
موحد، احمد؛ عباسی، زهره و رضازاده، فائزه (1403). نقش استرس شغلی و سلامت معنوی در پیش‌بینی کیفیت زندگی پرستاران شهر قاین. فصلنامه روان‌شناسی کار، 3(2)، 65-74.
میرحیدری، اشرف و امراللهی، ناهید (1399). رابطه هوش معنوی و منزلت اجتماعی با اهمال‌کاری مدیران متوسطه دوم آموزش و پرورش اصفهان. فصلنامه رویکردهای پژوهشی نو در علوم مدیریت، شماره 3، 44-33. 
میرزایی، شهاب (1397). بررسی ارتباط بین سبک زندگی اسلامی-جهادی با راهبرد مقابله با استرس و خوش‌بینی. پژوهش در نظام‌های آموزشی، دوره 12، ویژه نامه، 1167-1183. 
نیکوکار، غلامحسین؛ خیری، علیرضا؛ تابان، محمد و صیدی، فریده (1393). تأثیر سبک زندگی اسلامی بر موفقیت تحصیلی. دو فصلنامه علمی- پژوهشی مدیریت اسلامی، 22(1)، 197-211. 
هوشیاری، جعفر و حلیمی معصومه (1398). نقش واسطه‌ای سبک زندگی اسلامی در رابطه خوش‌بینی و شادکامی. پژوهش‌های روان‌شناسی اسلامی، 2(3)، 77-102.
 
Chen, S-Y., Yan, S-R., Zhao, W-W., Gao, Y., Zong, W., Bian, C., et al. (2022). The mediating and moderating role of psychological resilience between occupational stress and mental health of psychiatric nurses: a multicenter cross-sectional study. BMC psychiatry, 22(1), 823
Hussain, I., Suleman, Q., & Jumani, N. B. (2018). Occupational stress among secondary school heads: A gender based comparative study. Journal of Education and Educational Development, 5(2), 240–258
Kerr, M., Laschinger, H., Severin, C., Almost, J., Thomson, D., Pallas, L.B., LeClair, S. (2002). Monitoring the health of nurses in Canada. Canadian Health Services Research Foundation Web.
Kızılkaya, S. (2024). The mediating role of job burnout in the effect of conflict management on work stress in nurses. Curr Psychol, 43, 20275–20285. https://doi.org/10.1007/s12144-024-05776-1
Steel, P. (2007). The nature of procrastination: a meta-analytic and theoretical review of quintessential selfregulatory failure. Psychol Bull, 133(1), 65-94.
Tuckman, B. W. (1991). The development and concurrent validity of the procrastination scale. Educational and Psychological Measurement, 51(2), 473-480.