تبیین حقوقی ترور روانشناختی و رفتار توهین‌آمیز در سازمان با تأکید بر قوانین جزایی ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی پیامدهای حقوقی ترور روانشناختی و رفتار توهین‌آمیز در سازمان با تأکید بر قوانین جزایی ایران انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای هدایت‌شده انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۲ وکیل دادگستری با میانگین ۱۴ سال سابقه، دو قاضی و سه کارشناس حقوقی بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته گردآوری و بر اساس رویکرد هسیه و شانون (۲۰۰۵) تحلیل شد. مفاهیم کلیدی ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی به‌عنوان چارچوب اولیه کدگذاری در نظر گرفته شد. یافته‌ها چهار طبقه اصلی شامل مصادیق گفتاری، مصادیق رفتاری، معیارهای تشخیص ترور روانشناختی و رفتار توهین‌آمیز از رفتار مدیریتی، و موانع احراز جرم توهین را نشان داد. مصادیق گفتاری شامل فحاشی، الفاظ رکیک، تحقیر، تهدید و خالی‌کردن خشم و مصادیق رفتاری شامل اعمال فیزیکی تحقیرآمیز، بی‌اعتنایی آشکار و رفتارهای بی‌ادبانه بود. معیارهای تشخیص شامل معیار عرفی و معیار قانونی با چهار عنصر صریح‌بودن، قصد فاعل، نقض حرمت فرد معین و فقدان عنوان مجرمانه خاص بود. مشکلات اثباتی و تفسیرپذیری مفاهیم نیز از موانع اصلی احراز جرم توهین شناسایی شد.نتایج نشان داد ترور روانشناختی و رفتار توهین‌آمیز در سازمان‌های ایران پدیده‌ای چندوجهی است و ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی ظرفیت پوشش بسیاری از مصادیق آن را دارد. بااین‌حال، موانع اثباتی، تفسیرپذیری مفاهیم و فقدان وحدت رویه قضایی، چالش‌های مهمی در تحقق عدالت کیفری هستند. توجه همزمان به معیارهای عرفی و قانونی و تقویت حمایت سازمانی می‌تواند به کاهش رفتارهای توهین‌آمیز و ارتقای سلامت روانی محیط کار کمک کند