هوش مصنوعی انسان‌محور در تحول دیجیتال مدیریت منابع انسانی: کاربردها، چالش‌ها و راهبردهای پیاده‌سازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مربی، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور،تهران،ایران

10.30473/jpsy.2026.78974.1127

چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل یکپارچه نقش هوش مصنوعی در تحول دیجیتال مدیریت منابع انسانی با تأکید بر پیامدهای انسان‌محور، کاربردهای کلیدی، چالش‌های پیاده‌سازی و راهبردهای اجرایی است. پژوهش از نظر هدف کاربردی-توسعه‌ای و از نظر ماهیت کیفی است و با رویکرد مرور نظام‌مند انجام شد. بر اساس گزارش مقاله اولیه، منابع منتشرشده در فاصله ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ در پایگاه‌های داخلی و بین‌المللی جست‌وجو و ۳۲ مقاله هسته‌ای با روش تحلیل مضمون بررسی شدند؛ در بازنگری حاضر نیز ادبیات تکمیلی جدید برای روزآمدسازی تفسیر یافته‌ها به کار رفت. یافته‌ها کاربردهای هوش مصنوعی را در چهار حوزه جذب و استخدام، آموزش و توسعه، ارزیابی عملکرد و نگهداشت کارکنان نشان داد. چالش‌ها در پنج طبقه انسانی، فناورانه، اخلاقی، حقوقی و سازمانی قرار گرفتند و راهبردهای موفقیت شامل توسعه سواد دیجیتال، حاکمیت داده، شفافیت و ممیزی الگوریتمی، اجرای تدریجی، مدیریت مشارکتی تغییر، نظارت انسانی و پایش مستمر بود. ترکیب یافته‌ها نشان می‌دهد کارایی فناوری زمانی به پیامدهای مثبت شغلی منجر می‌شود که اعتماد، عدالت ادراک‌شده، خودمختاری و کرامت کارکنان در طراحی سیستم لحاظ شود. در نتیجه، هوش مصنوعی باید مکمل قضاوت حرفه‌ای باشد، نه جایگزین کامل آن، و سازمان‌ها پیش از توسعه مقیاس استفاده، سازوکارهای اعتراض، پاسخ‌گویی و ارزیابی پیامدهای روان‌شناختی را برقرار کنند.

کلیدواژه‌ها